Svadbi

I sega oshcho govorime za svadbite ke raspravam nekoku obichai sho gimae nashite postari, i kako nogu otia obichai ostanae duri do nasheto vreme. Vo postarite godini narodo beshe nogu pocheshen i stramlif. Decata se stramea da mu pregorat na chupata, i da ga sakae nekoasi chupa samite nemozhea da ga pobarat. Tatkoto i maikata trebashe tia da mu otberat nevesta na deteto i momche na chupeto. Ne gi ostavae samite da se bendisat. I nekoisi mladi i da se sakae nemozhea da se zemat aku nemu pozvolvae ninite roditeli. Starite mu davae momche na chupata tia koi go sakae, iaku taja ne go sakashe mu veleshe maika mu "Zemi go kerko i koga ke ti se rodi malo ke ti se zamili". Isto toa mu go velea i na decata.

Nogu ot decata odea na pechalba vo podalechni mesta. Koga se naide i Amerika odea i vo Amerika. I tamo rabotae dosta godini. I ninite roditeli tatko mu i maika mu go armasvae vo seloto za nekoa chupa bes da bidi deteto doma vo seloto i bes da ga znae koa e taja chupa. Mu pushvashe tatko mu pismo i mu veleshe vo pismoto oti "Sinko, te armasame za filan chupe". I toi ne go znaeshe koe chupe mu go odbrae ninite roditeli. I ako ne ga lubel trebashe da gi poslusha starite i da ga zemi za nevesta. Isto i chupite, trebashe da go zemat za momche toi sho ninite stari mu go odbrale vo seloto. Mozhi da sakashe drugo dete eli deteto drugo chupe, ama trebae da go zemat eli da ga zemi za nevesta taja eli toi sho sakae ninite roditeli.

Starite godini tatkoite na chupite barae nogu prit za kerki mu i decata eli tatkoite na decata trebashe da platat edna suma pari spretu kak sakashe da pobara tatkoto na chupeto. Koi ke mu ga isplnuvashe sumata, toi ke ga zevashe za nevesta. Ne ga opitvashe kerka mu dali go saka eli ne go saka. I taja kutra aku da sakashe drugo dete trebashe da si go stegni srceto da go zaboravi toi sho si go lubeshe i da go zemi toi sho mu go dava tatko mu. Oti toi mu ga isplnal sumata na parite sho gi barashe za nega. I taja kutra so golema bola vo srceto odeshe da si legni vo nevestinckata postela za prvi pat so momche sho ne go sakashe.

Isto stavashe i za decata. Nemozhea da mu otkazhat na ninite roditeli aku tia mu velea i mu otbervae za nevesta koa tia sakae. Nogu retko dvaica mladi se zevae so lubof. Nogu troa bea tia sho imae strekia da se zemat so lubof. Poveketo se zevae tia sho mu gi davae ninite tatkoi. Togash tatkoite chupite si gi prodavae so pari. Koi davashe poveke pari toi ga zevashe chupata, iaku zeto beshe ne nogu lichen samo da imashe pari da ga otkupi. I kutra chupa zhiveshe celio vek so golema bolka na srceto so choek sho ne go saka. Isto i decata boledvae za chupata sho si ga lubee i ne bea strekni da ga zemat. Nogu ot nif sho bea zeni bes lubof zhivota mu beshe nogu ne dobra i nogu stignuvae da se razvalat i da se otdelat.

Koga si gi stretnuvae na pato tia sho si gi lubea srceto komati mu se praveshe i si gi naftemosvae ninite roditeli.

I sega ke raspravam kako stavae svadbite vo nasheto selo. Koga blizheshe vremeto dvaica mladi da se ozhenat sfekrvata, maika mu na deteto, dve nedeli pret svadbata meseshe nekoku kolachinia i odeshe po rodninite, tia sho imae mladi chupi i deca, i gi kaneshe mladite da doidat na svadbata. Chupite za posestrimi i decata za kulupchi. Deteto si naiduvashe dva nini priateli za pobratimi. Za nunko mu beshe toi sho go imashe krsteno koga beshe malo dete.

Edna nedela predi svadbata chupite sho bea kaneti za posestrimi odea vo na zeto kukiata i tamo maika mu na zeto mu davashe edna karta plna so vino. Chupite ga naruzhvae so perdu i ot kokoshka vapsani crveni, sini, zeleni, sekakvi boi. I odea posestrimite po seloto i gi kanea rodninite na zeto. Taja nedela ga velea Mlivoto. Sati kanetite rodnini odea so sita vo raci i vo sitata nekoku kila zhito, chenica eli rsh. Odea vo zeto i go turvae zhitoto vo ednasi odaa poslana so cherga. I maika mu na zeto mu blagudareshe i mu veleshe da vi e vrnato i vo vashite kuki takva rados na sino i na kerki i na vnuci.

Vo Stredata pretu svadbata posestrimite odea na vecherta poftorno vo zeto za da go zafatat kfaso za da bidi gotof za utre denta, da gi mesat pogachite za svadbata. I taja vecher posestrimite zevae brashno i go ispepeluvae zeto za da mu se rodvat beli malechki koshcho e belo brashnoto. I zeto taja vecher odeshe vo kukiata na armasnikata, zevashe malu brashno vo edna kniga i toi ga ispepelvashe armasnikata za da rodvat beli malechki.

Utre denta vo Chetvrtoko odea poftorno posestrimite vo zeto da gi mesat pogachite. Mesea pogachi za svadbata sho ke jade gostite. I edna ot posestrimite sho mu bea zhivi tatko mu i maika mu go meseshe kolako pogachata za prosvanie i sfakialnicata sho ga nosea vo crkva i ga razdelvae po rodninite.

Vo Petoko odea poftorno, gi smetvae dvorovite, mu pomozhvae doma na sfekrvata. Vo Petoko odea i postari sho bea kaneti za domashni kulupchi da gi zakolat jagniniata da bidat gotovi za drukio den oti vo Sabotata ke gredea rodninite na zeto i ke go pravea venecho.

Nashite Neretci Sabotata na vecherta go velea venecho. Vo Sabotata odea postari zheni sho bea naznacheni za ashchiki sho ke gotvea jadenieto za svadbata. Odea da si pogodat sho mu treba za drukio den i da bide gotovi za vo Nedelata, da gi kladat kazanite da varat so jadenieto. Posle pladninata se berea vo zeto sati posestrimi i sati kulupchi slecheni vo ubavi nosii.

Nekoku ot kulupchite naplnuvae nekoku paurchinia so rakia i odea nadvor ot seloto da gi chekat svirbachite aku bea ot drugo mesto. Nashite Neretci naipoveke pati go zevae eden Lerinec, imeto mu beshe Naum, sfireshe nogu ubavo. Go zevae i eden Trnoec koito se veleshe Timcheto. I koga da vlegvae vo seloto pochnuvae da sfirat i kulupchite. Gi nosea vo na zeto kukiata.

Se odmorvae malu tamo i na vecherta sati kulupchi i posestrimi zaedno so sfirkite pochnuvae da gi kanat rodninite na zeto. Prvo odeo vo nunkoto, setne vo pobratimite i po drugite rodnini. Eden ot kulupchite sho mu beshe poblizen rodnina na zeto ga noseshe kartata plna so vino i na nega vrzani edno ralo chorapi. A drugite kulupchi sati imae paurchinia plni so rakia i go napivae narodo sho ke go stretnuvae na pato. Koga gi ispokanvae sati rodnini se vratea naza vo zeto i po malu vreme trgnuvae poftorno da go zevat nunkoto i pobratimite za da doidat na venecho. Rodninite sami gredea bes sfirki.

Beshe nogu chudno koga da imashe tri eli chetiri svadbi vo istata nedela. Bucheshe sato selo ot svirki i tapani i koga ke se stretnuvae na pato si ga klavae cela sila za da se pokazhat sekoi eden koi sfiri podobro. Beshe nogu losho i za kuchiniata, ne zastavae ot laenie celata vecher.

Koga go donesvae nunkoto i pobratimite doma vo zeto ashchikite go imae gotovo jadenieto. Mu klavae ponapre na nunkoto i na pobratimite i posle na sati drugite rodini. Nunkoto pochnuvashe da blagosoe da se zhivi mladite, da se kerdose i sekade da ja vrnata takva rados. I pochnuvae da jadat. Koga zavrshvae so jadenieto se pravea gotovi da odat vo nevestata.

Vo na nevestata kukiata tamo bea sobrani ninite rodnini i gi chekae svatovite da doidat zaedno so zeto. I koga stignuvae svirkite i na zeto rodninite gi prechekvae kulupchite sho bea ot na nevestata stranata. Gi klavae da na sednat. Po masite mu nosea piachki da se napiat vino i rakia. Zeto i nevestata togash go krshea kolako sho go imae meseno posestrimite. Go fatvae na kraovite i trgnuvashe zeto ot ednata strana i ot drugata nevestata i koi ke imashe poveke ot kolako toi beshe ksmetlia. I setne go doblizhvae pak na edno i preku neo se bacvae. Nadvor vo dvoro mladite igrae oro. Starite natre piea vino i rakia. I polse nekoku saati se vratea naza vo zeto sfirkite i ninite rodnini. I tamo vo na zeto dvoro mladite igrae ora duri do polnosh. I setne kulupchite so sfirkite zaedno gi nosea po doma nunkoto i pobratimite, se vratea naza, si legnuvae da prespiat.

I na utroto stavae ranoto. I sati se spremae za svadbata. Kulupchite i posestrimite si gi klavae naidobrite nosii sho simae i odea ranoto pak vo zeto. I zaedno so sfirkite trgnuvae pak da odat da go pokanat nunkoto, pobratimite i sati rodnini i mu velea da bidat gotovi za koga ke doidat poftorno da gi zemat. Edni nunkovi bea nogu egoisti, trebashe da odish tri pati da gi kanish. I setne da doidat edni sakae da mu donese kon eli mska da se kachat, inaku ne gredea. Edni nunkovi za smea sakae na magare da se kache. Ednisi sho bea po razbrani ne sakae nishcho i odma gredea. Nunkoto noseshe edno zname na drvo i na gornio krai zakachvashe edno crveno jablko. I koga go nosea odeshe napre nogu kabardisan oti toi bil naivazhenio chovek na svadbata. I po nego odea kulupchite i posestrimite i nogu pati gi navrvae posestrimite da mu peat pesna po nego.

I koga ke gi zevae i pobratimite i beshe gotovo jadenieto pak nunkoto stavashe da blagosoe da bide zdravi i zhivi mladite, da se kerdosat, i ot godina pak taka da se soberime na krstenie i deka nema gospo da mu dadi i na mladite da mu e vrnato na glava takva rados. I pochnuvashe jadenieto.

Koga zavrshvae so jadenieto pobratimite go zevae zeto nadvor. Vo dvoro go sednuvae na eden stol. I zevae brich i go brichea. I posestrimite mu ga peea pesnata "Zeto Mi Se Brichi". I koga sfrshvae pobratimite so brichenieto, zeto odeshe da se oblechi vo zetofckata ruba. Vo staroto vreme koshcho pisa porano nosea giurdi ot sheaci i beli koshuli, beli prtenici na nozite i shareni kalci na racite, beli gashchi i edno kapche na glavata. Moita baba mi raspravashe za prvi pat tatko se napravil zet so Evropeicka ruba. Togash si doshol ot Amerika. I zhenite togash nosea inakva nosia, dolgi koshuli vezani so sekakvi cvekinia na dolnio krai, giurdia od ozgora i pafti bakareni na gradite, florini nanizani na gushata; mladite chupi beli chorapi na nozite i kiselcki pinci. Taka gi kazhvae tia pinci togash. I mazhite nosea takvi pinci.

I koga ke beshe zeto gotof izlegvae sati nadvor vo dvoro. Klavae eden stol na strede i na stolo sednuvashe tatkoto na zeto. Mu klavae edna pogacha vo skuto, tagia sho beshe mesena za prosvanie. Svirkite pochnuvae da sfirat izgia za prosvanie i togash pobratimite i nunkoto so zeto zaedno odea pri svekoro deka beshe sednat na stolo i zeto se prekrstuvashe i si go bacvashe tatko mu. I svekoro klavashe pari na pogachata. Imashe nat pogachata edna raka sol i edna chesha so vino. Vrveshe maika mu na zeto nainapre da se prosti so sino oti otogash stava bashka familia i posle vrveshe nunkoto, pobratimite i drugite rodnini. Zevae ot raka so zeto i mu chestuvae da se kerdosa. Klavae sati pari na pogachata, sekoi koku milva. I koga sfrshvashe prosvanieto go napivae zeto ot cheshata vino tri pati i pobratimite se napivae i naiposle nunkoto ga dopivashe cheshata. I solta ga frlae pret zeto. Mu klavae i edna chesha so voda da ga klocni.

I posestrimata sho mu beshe poblizna rodnina na zeto ga zevashe pogachata. Sfakialnicata ga klavashe na glava i nat pogachata fustano na nevestata pregacho grleniko, i ako svekoro beshe bogat i niza so florini nat fustano. Zaigruvashe i edno oro posestrimata so darovite na glava.

I setne sati zaedno odea da ga zemat nevestata da odat vo crkva za da gi venchat mladite. Napre odeshe nunkoto so znameto na raka. Vo Turcko vreme nunkoto noseshe Turcko zname. Setne koga ga razdelia Makedonia na chetiri parchinia, togash sekoi eden vo koa drzhava padna trebashe na taja drzhava da go nosat znameto nunkoite. Nie Egeicite go noseme Grckoto zname koga odea da ga zevat nevestata, nunkoto nogu gordelif so znameto po nego, tatkoto na zeto i sati kulupchi i posestrimi so pesni. Sfirkite sfirea ubavi radosni pesni.

I koga stignuvae vo na nevestata kukiata rodninite sho mu bea na nevestata ot porano imae vrzano edno jaice vo edna krpa i go vrzvae visoko na nekoi fidan sho beshe poblizu do kukiata na nevestata. I kulupchite i pobratimite trebashe da go kutnat jaiceto ot fidano, setne da vlezat natre vo kukiata. Oti vratite bea zatvoreni trebashe na zeto rodninite da si ga kladat sata sila za da go kutne jaiceto oti inaku nemozhea da vlezat natre vo kukiata. I togash sati mavae so kamenie, so drva i sho naiduvae pred nif. Edni ot kulupchite sho imae pushki, chiftinia sho odea polof, gi zevae so nif, frlae nekoku pati na jaiceto i go kutnuvae. I togash svatoite mu gi otvorvae vratite.

Predi da vlezat vo natre posestrimata sho ga noseshe pogachata zaigruvashe edno oro so daroite, i setne vleguvae sati vo natre da se napiat, da mu chestitat na sfato, da mu se kerdosa kerkata. Pobratimite i zeto gi klavae vo dolnata odaa i tamo mu imae nogu ubavo jadenie, maznici i nogu drugi slatki jadenia. Zeto zevashe ot mazniko, go djvakashe vo mucka i go klavashe na masata. Trebashe tri pati da go napravi toa neshcho. I koga jadea ot jadenieto sho beshe na masata stavae i odea pri drugite svadbari sho bea vo drugite odavi. I togash gredeshe nevestata so pobratimicite i sednuvae na istata masa deka bea pobratimite so zeto. I togash nevestata trebashe da go izedi djvakanoto sho mu go imashe ostaveno na masata zeto.

Koga jadea i pobratimicite pochnuvae da ga ruzhat nevestata. Vo gornite odavi sfirkite sfirea ubavi izgi, posestrimite peea Makedoncki narodni pesni.

I koga ke beshe gotova nevestata ninite rodnini mu go izvavae nadvor ruoto na nevestata. Nainapre go izvavae kofcheko. Go klavae vo strede dvor i nat nego gi klavae vreshchata plni so chorapi, pregachi, koshuli i nogu drugi raboti sho mu imashe sobrano maika mu za ruo. Klavae nat vreshchata nekoku chergi i velenca i nat sati via raboti sho bea nat kofcheko kachvae edno malo mashko dete sho mu beshe poblizna rodnina na nevestata.

I togash sati sho bea natre izlegvae nadvor. Sfirkite pochnuvae da ga sfirat sfirkata sho e za prosvanie. Deteto sho beshe kacheno nat ruoto vo skuto drzheshe edna kapa i tatkoto na zeto odeshe, mu klavashe pari vo kapata na maloto za da go otkupi ruoto na nevestata. I maloto aku ne beshe zadovolno ot sumata sho mu ga dade sfekoro ne slegvashe dolu i togash sfekoro davashe oshche pari. I koga slegvashe maloto dolu posestrimite gi krevae vreshchata na ramo i velencata da gi zanesat vo na zeto kukiata. I dva ot kulupchite go krevae kofcheko. Aku da beshe nogu daleku kukiata na zeto zevae nekoe pravdo, kon eli mska, i go tovarvae sato ruo.

I posle toa klavae eden stol vo gumnoto, sednuvashe na stolo tatkoto na chupata mu. Nosea i na nego pogachata sho ga imae za prosvanie. Isto klavae sol nat pogachata i chesha so vino. Gredea pobratimite so zeto i nunkoto. Zastavae pret tatkoto na chupata deka beshe sednat.

Brakia mu na chupata eli brachedi mu odea natre i ga nosea nevestata oblechena vo nevestincka ruba - bela cipa napre na liceto i furguch na glavata, dva telovi srma ochpredi i dve beli krpchinia vo racite. I poleka poleka izlegvashe nadvor. Brakia mu ot stranite ga krepea. I togash sfirkite ga sfirea edna pesna zhalovna za razdelbata na chupata sho ke se odeli ot ninite rodnini. Pesnata je "Cheresha ot Koren se Koreneshe". I moma, ot maika se deleshe, i nogu ot rodninite pochnuvae da plachat. Koga stignuvashe chupata do zeto i do tatko mu se prekrstuvashe, go bacvashe tatko mu i toi klavashe pari na pogachata.

I edna rodnina na chupata imashe vrzani darovite vo edno belo platno. Mu bea pogodeni ot ponapre na sekoi rodnina sho dar da mu dati i togash mu gi davashe na nevestata da mu gi podarva na rodninite koga ke vrvea da ga prostat. Nainapre si go darvashe tatko mu edno ralo chorapi i koshula ali nekoa fanela. I setne vrveshe maika mu da ga prosti. Ga darvashe i nega i sati rodnini sho ke pominvae da ga prostat zevae ot raka. Prven otatkoto na chupata i posle ot nunkoto i pobratimite i ot zeto. Mu blagosovea da se kerdosat. I koga ke zavrshvashe prosvanieto go ispivae vinoto sho beshe vo cheshata, isto koshcho napravia vo zeto solta ga frlae pret zeto i nevestata. Naturvae i voda na mestoto deka beshe sednat tatko mu na nevestata.

I sati zaedno kinisfae da odat vo crkva za da gi vencha popo. Nunkoto pak napre, pobratimiti i zeto po nego, i setne nevestata so brakia mu ga imae fateno za racite, i po ni posestrimite so pesni i kulupchite i sati rodninie ot jobete mesta. Sfirkite sfirea za rados, tapano ropashe silno.

Togash maika mu na zeto so nekoku ashchiki zevae edno crveno velence i odea vo crkva, go postelvae pret vratata na crkvata za da pomini nevestata na crvenoto velence. I dva ot postarite kulupchi sho bea domashni, edenio zevashe edno kotle so vino i edna chesha, drukio pogachata sho ga velea sfakialnica. I tia odea vo crkva i koga stignuvae svadbarite vo crkva odea natre. I popo gi venchashe mladite.

Posle venchanieto pobratimite i zeto zaedno popo gi opashvashe i se zaklnuvae sho ke bide brakia celio vek. I setne izlegvae nadvor ot crkvata i pret crkvata nunkoto so sati drugite zaigruvae edno oro. I setne kinisvae da odat na stret selo deka beshe oralishcheto na nasheto selo. Ne beshe nogu daleku ot crkvata. Na poveketo sela oralishchata bea blizu do crkvite. Ot nashata crkva do oralishcheto gredeshe malu odolnina. I tamo okolu narodo beshe nasednat i chekae da ga vidat mladata nevesta. Sega cipata sho mu beshe na liceto beshe trgnata naza i mu se puleshe liceto nogu ubavo.

I koga slegvae po patishcheto napre odeshe stario kulupchia so kotleto so vino. Imashe i pregach opasan na polovinata za da se znae sho e domashen kulupchia. Po nego nunkoto, pobratimite, zeto i nevestata. I odozadi sfirkite sfirea nogu silno, tamo na toa mesto si ga klavae celata sila. Pak aku da imashe i drugi svadbi vo istio den ke zaludvae ot sfirenie za da se pokazhat eden so druk koi sfiri poubavo. Nevestata mu se poklonvashe na narodo. Kulupchiata so vinoto napre gi chasteshe mazhite. Mu davashe so cheshata da se napiat po malu vino duri da mu sfrshi vinoto.

I koga slegvaja sati dolu togash go pochnuvashe nunkoto oroto so znameto vo raka. Posle nunkoto zaigruvae pobratimite, setne zeto i nevestata, setne go zevae redo za oro roditelite na mladite i drugite poblizni rodnini. Aku da se sluchuvashe da ima tri svadbi vo istata nedela stavae po bashka tanci zasho nasheto mesto deka stavae orata je dosta golemo. Na pati stavashe i kavga pomegu svadbarite. Koga zavrshae so orata si odea sati po doma.

I sega nevestata ke odi vo na zeto kukiata. I koga ke si odea za doma aku stretnuvae lugie poveke sobrani na pato nevestata mu se poklonvashe tri pati. I koga stignuvae vo na zeto kukiata sfekrvata gi chekashe na nadvoreshnata vrata. I koga stignuvashe po vratata nevestata sfekrvata mu davashe drva vo raci, mu klavashe edna torba na ramoto, srp, baltia, kopachka za da bila rabotna, da znae ot sati raboti da kopa, da beri drva, da zhnie, da ora i sati drugi raboti. Mu davashe vo edna chesha malu katran i so prsto da belezhi na vratata na chetirite strani i koga ke vlezi natre da vlezi napre so desnata noga. Maikata na chupata ga nauchvashe kerka mu porano koga ke odat da se venchat vo crkva da go stapni malu zeto so noga. I setne ke go povelvala ka saka. Toi ne ke mozhel da pregori nishcho. Takvi neshcho vervashe toi narot, no ima i sega oshche vervat na takvi raboti.

Vlegvashe natre nevestata pak na dvor. Vo dvoro mladite chupi i deca igrae ora. Duri na vecherta nunkoto i pobratimite trebashe da si odat po doma za da si gi zemat poklonite. Pokloni gi velea zgotveno jadenie vo tepsi napraveno meso so oris potpecheno eli so krtoli. Si gimae zgotveno vo Sabotata za da mu bide gotovi za taja vecher. I taja vecher ga velea Poklono. Kulupchite i posestrimite zaedno i sfirkite odea da gi prevodat nunkoto i pobratimite duri do doma.

I se vratea so sfirenie poftorno vo zeto. Se odmorvae malu i posle eden saat trebashe poftorno da odat da gi zemat naza. Na ovoi pat koga odea da gi zemat odeshe i zeto zaedno so nevestata. Go zevae nukoto ponapre. Na pati pominvae gi zevae i pobratimite. Zaedno nunkata i pobratimicite gi nosea tepsiite so poklono. I sati poftorno gredea vo zeto.
Se sobervae i rodninite na zeto. Sednuvae sati na masite i pochnuvae da jade ot poklonite sho simae doneseno. I koga sfrshvae so jadenieto eden ot domashnite kulupchi i sfekrvata mu gi davae darovite na nunkoto, na pobratimite i na bliznite rodnini.

Pobratimite i pobratimicite stavae ot masata i odea pri zeto i pri nevestata. Pobratimite go zevae zeto na strana i mu kazhvae sho treba da pravi taja vecher. Pobratimicite ga zevae nevestata na strana i mu kazhvae sho treba da pravi i taja taja vecher zasho tia go imae pominato i trebashe da mu kazhat i na mladata nevesta toa sho stavashe taja vecher.

Beshe nogu stramno i ne ubavo ama treba da go raspravime kako stavashe. Treba zeto da napravi lubof so mladata nevesta za da vidi dali e chesna eli se imashe izlagano ponapre so nekoe drugo dete. Koshcho raspravi ponapre kako stavae armasite vo staroto vreme gi armasvae mladite tatkoi mu bes da se ime stanato mladite i bes da ime pregoreno pomegu ni. I za prvi pat taja vecher se stanvae zaedno i trebashe da napravat lubof pomegu ni i da mu dokazhat pobratimite i pobratimicite na svadbarite oti nevestata je chesna. Oti taja vecher sati chekae gore vo odaite sho ke kazhe pobratimite i pobratimicite. Sfirkite ne sfirea. Go chekae abaro sho ke doidi ozdola ot keralo.

Sfekrvata postelvashe edno velence vo keralo i sin mu trebashe tamo da odi da napravi lubof so mladata nevesta, i da mu dokazhi na maika mu i na drukio narot oti zee nevesta chesna. Pobratimite mu imae kazano na zeto i pobratimicite na nevestata i gi klavae vo keralo. I tia chekae ot nadvor duri zeto da si ga sfrshi rabotata koshcho go imae naucheno. Nekoi sho ne beshe stramlif si ga sfrshvashe odma rabotata. Pa nekoi se stramea i nemozhea da napravat nishcho zasho za prvi pat se vidvae zaedno. Taja vecher togash tia godini ne bea ku sega oshche ne armasani sho odat zaedno i si ga pravat rabotata pret da se zemat.

Ot koga vlegvashe zeto so nevestata vo keralo odea na postelata i pochnuvae da pravat lubof. I nevestata si ga klavashe koshulata od ozdola i aku beshe chesna trebashe koshulata da bidi so krf ot nino ches. I po malu vreme pobratimite ropnuvae na vratata i go opitvae zeto dali e gotof. Aku mu veleshe gotovi sne togash pobratimite odea, mu kazhvae na pobratimicite da odat da mu kazhat na sfekrvato oti nevestata izleze chesna. I sfekrvata odeshe da ga vidi koshulata dali e brkana so krf ot cheso na nevestata. I pobratimite odea, zevae edna stomna i ga skrshuvae nadvor vo dvoro, edni plusnuvae so pushka.

I togash sati pochnuvae da se radvat i sfirkite pochnuvae da sfirat i da igrat sanosh oro na sfekrvata. Pobratimite mu ga zapalvae shamiata, zapalvae i piperki suvi za da se raskiva. Sfekrvata, maika mu na chupata i sati nini rodnini chekae da chuat sfirki da zasfirat i tapano da ropni. I tia chekae da nauchat kerka mu dali izleze chesna. Gi beshe stra da ne se ima izlagano so nekoe dete porano ama slushnuvae sfirkite da sfirat i tia se radvae.

Imae zgotveno maznici i nogu drugi ubavi jadenia i chekae so rados koga ke doide rodninite na zeto so blaga rakia. Fatvae i edna kokoshka, mu obesvashe eden napolion na tilo tatkoto na chupata. I koga ke gredea so blaga rakia i da mu kazhat oti kerka mu izleze chesna togash mu ga davae i kokoshkata.

Predi da osuni, rodninite na zeto, nunkoto i pobratimite zaedno i kulupchite i posestrimite odea vo na nevestata kukiata. I sfirkite sfirea i narodo znaeshe oti nevestata izleze chesna. So ni zaedno odeshe i zeto so blagata rakia i gi chasteshe sati rodnini na chupata i sati bea radosni oti chupata ne mu go ustrami ninio soi. Jadea i piea so golema rados i togash mu ga nosea kokoshkata so gerdano na gushata. I eden ot pobratimite ga zevashe i koga si gredea naza vo zeto odeshe napre so kokoshkata krenata visoko. Si gredea vo zeto, si gi zevae darovite sho mu gimashe dadeno nevestata, i si odea po doma pak so sfirenie. I taka zavrshvashe svadbata radosna.

Ke rasprava i za tia sho nemozhea da napravat lubof taja vecher i tia sho imae napraveno lubof predi da se venchat i za tia sho ga naiduvae ne chesna nevestata. Vo postarite godini aku chupata se izlagvashe so nekoe drugo dete i druk zevashe beshe nogu teshko za nega. Imashe itri chupi, zevae malu krf vo neshcho bes da znae zeto. Koga ke ga pravea taja rabota bes da opikasa zeto si ga nakapvashe koshulata so malu krf. I taka kurtulvashe ot stramoite sho ke gi vrveshe ot na momcheto roditelite, naipoveke ot ninite roditeli i ot sat narot vo seloto. Oti aku ga naiduvae nechesna taja vecher odma mu ga nosea naza na tatko mu i za nega nemashe zhivot. Kazhvae starite vo drugi sela ga kachele na magare i mu ga nosea na tatko mu. Ponapre ke ga pominvae krs celo selo i setne mu ga nosea doma.

Takof stram ne se imalo slucheno vo nasheto selo. Sega vo via godini chupite ode po dokturi i dokturite gi potzakrpvat malu. I koga ke se stani so deteto i napravat lubof se skinuva koncheto sho go zakrpi dokturo i decata se radvat sho naidoa chesna nevesta. Ovia sho vi gi raspravam koga ime odeno voinik vo Grcia imashe so nas i eden doktur ot grado Solun. I toi raspravashe za via raboti. Vo gradishchata chupite bea po izitreni ot selankite. Dokturo ni raspravashe vo kliniko sho rabotal sekoa nedela. Mu odele takvi chupi da gi krpe.

I sega ke vi rasprava sho stavashe so tia sho nemozhea da napravat lubof togash na svadbata oti deteto za prvi pat se stanuvashe so chupata i go fatvashe stram i nemozheshe da napravi nishcho. Chupata beshe chesna. Ama do zeto beshe trobolo koga odea pobratimite da go opitat vo keralo dali si ga sfrshi rabotata koshcho mu imae kazano ponapre.

I ako toi mu veleshe nemozha da naprava nishcho, togash go zevae nadvor, go rashetvae da zemi malu veter. I pak odeshe vo keralo da se obidi dali ke mozhi na voi pat da napravi neshcho. I aku nemozheshe pak da napravi lubof so nevestata, pobratimite mu kazhvae na pobratimicite i tia odea, mu kazhvae na sfekrvata sho stava so sin mu. I togash taja veleshe nekoa kuchka zhena mi go ima zavrzano deteto oti ne mu ga zeme kerka mu. Togash narodo vervashe nogu na magite. Imalo zheni sho znaea da pravat magi. Pa imashe drugi sho mozhele da gi rasipat magite. I togash odea, ga viknuvae taja zhena sho mozhi da gi rasipi magite. I zhenata gredeshe pri zeto vo keralo i mu praveshe koshcho taja znaeshe da go odvrze zeto za da mozhi da si ga sfrshi rabotata. Mozhi da ne vervate vie sho gi chitate, ovia sho vi gi pisa, ama se istincki neshcha sho stavae vo postarite godini.

Ne samo vo starite godini toku i vo nasheto vreme stavae ovia raboti. Jaska sho vi gi raspravam via neshcha sho stavae vo nashto selo ime odeno pobratim na chetiri mesta. Na trite svadbi decata sho se zhenea mu vele nema da vi barame nie pobratimite da ni pokazhite ches. Ovaja vecher mu vele na zeto ti si ga znaesh nevestata dali ti e chesna. Ne je potrebno na nas da ni kazhish. Bes da gi navrtime da pravat lubof taja vecher odeme, ga krsheme stomnata, i mu veleme na sfirkite da pochnat da sfirat. Postarite sho odea pobratimi se plashea da ne mu stani nekoi zian na familiata aku skriat i da ne mu go vidat cheso na nevestata.

Koga jaska otidu pobratim prfio pat togash ime samo petnaese godini. Eden moi poznat ke se zheneshe. Imashe naideno eden pobratim i nemozheshe da naidi druk i mi veli "Ela ako sakash da mi doidish za pobratim." Togash tatko mi beshe doiden ot Afstralia vo seloto i mi veli "Odi mu pobratim, jaska ke go trgam ardjo." I jaska mu reku na priatelo "Ke ti doida pobratim oshcho nemozhish da naidish druk." Toi sho se zheneshe beshe chetiri godini pogolem ot mene. Pak drukio pobratim beshe tri godini pogolem. Jobata beme bekiari, ne zheneti. Stana svadbata koshcho stavae sati svadbi i koga doide vremeto zeto da vlezi vo keralo drukio pobratim mu raspravashe sho treba da pravi.

I toi ne beshe zhenet za da znae sho stava taja vecher. Mozhi da imashe opitano nekoi pogolem. Jaska ne znae nishcho otaja rabota. Vleze zeto vo keralo so nevestata i po malu vreme drukio pobratim mi veli da odime da vime sho stava so zeto. Otidome, mu ropname i toi ni otvori i ni veli nemozha da naprava nishcho. I togash pobratimo druk mu kaza na sestra mu, oti nemame pobratimici, ne beme zheneti. Toi si ga imashe zeno sestra mu so nego manata za pobratimica. I otide, mu kaza na nega sho stava i taja otide, mu kaza na maika mu na zeto. I starata pochna da veli "Nekoasi mi go ima zavrzano deteto. Odite da ga viknite Stasica." Toa mu beshe imeto na taja sho znaeshe da gi odvrzva zavrzanite zetoi.

I togash jaska so eden ot kulupchite, beme istata vrs, otidome noshia na polnosh i ga skorname zhenata i mu raspravime sho stava so zeto. I ni veli 'Pochekate malu da si gi zema neshchata sho trebe za odvrzvanieto." Otide vo natre da zemi sho mu trebashe i odma se vrati naza so edno torbe vo raka. Sho imashe vo natre ne vidome. Vo drugata raka imashe edna kiska arzenica. Ga donesome doma vo na zeto kukiata, vleze vo keralo. Toi kutri simashe legnato na velenceto poslano.

I koga otide starata vo natre mu veli "Stani, zasho mi si legnal, drugo te cheka va nosh tebe". Ga zatvorie vratata na keralo. Sho mu praveshe ne znaeme ama togash ne napravi nishcho sanosh. Sfirkite ne sfirea i sati znaea sho stava so zeto. Na utroto si otidome sati po doma ne nogu radosni.

I vo Stredata po svadbata ne viknae poftorno i rekoa oti stana rabotata. I otidome vo maika mu na chupata so blaga rakia. Tatko mu beshe vo Afstralia. Edna nedela po svadbata rodninite na zeto, nunkoto i pobratimite odea na gosti vo tatko mu na nevestata i go velea proviche. Nevestata togash gi klavashe samo teloite ot srma i koronata na glavata i odea da se gostat. Taka stavae svadbite starite godini. Nogu adeti gi stignafme da gi vidime i da gi prezhiveeme.

I nie pomladata generacia vo poslednite godini svadbite gi pravea na site selani proleta posle Veligden i esenta koga nemae toku nogu raboti. Oti letoto nemozhea, satio narot imashe nogu rabota. I koga ke gi namalvae rabotite pochnuvae da se zhenat. Vo staroto vreme koshcho pisa ponapre sati gi pravea na Sfeti Tanas leten. Posle razdelbata na Makedonia nogu adeti se izmenae i nogu se zaboravia, naipoveke vo Egeickio del na Makedonia.

< Return to Index or Next Chapter >

Spomeni na Neret